This article aims to discuss some features of Naat poetry in classical era, especially in 18th century. In this century poets had depicted the salient characteristics of religious and literary trends of that era. In begining of Diwan, Kuliat and Masnawi, almost all poets wrote sufficient verses of Naat. Besides of this, some poets also wrote naat separately. It can be observed that they had described miraculous and metaphysical aspects of Prophet’s life. The topic of Seerat with social perspective is not so common but Naat of that era was not so ignore able as it was being considered by the researchers and critics of literary history.

۱۔ ڈاکٹر سیّد عبداﷲ، مباحث، (لاہور: سنگِ میل پبلی کیشنز، ۲۰۲۱ء)، ص۴۲

۲۔ ڈاکٹر الف د نسیم، بارھویں صدی ہجری میں دلی کا شاعرانہ ماحول، (لاہور: اُردو اکیڈمی، ۱۹۹۹ء)، ص۱۳

۳۔ ڈاکٹر سیّد عبداﷲ، ولی سے اقبال تک، (لاہور: سنگِ میل، ۲۰۱۴ء)، ص۸۷

۴۔ مولوی عبدالحق، قواعد اُردو، (لاہور: مشتاق بُک کارنر، ۲۰۱۳ء)، ص۰۸

۵۔ محمد اکبر الدین صدیقی (مرتب)، دیوانِ عشقؔ اورنگ آبادی، (حیدرآباد: ادارہ ادبیات اُردو، ۱۹۶۰ء)، ص۰۶

۶۔ آفتاب شاہ عالم ثانی، عجائب القصص، مرتبہ راحت افزا بخاری، (لاہور: مجلسِ ترقیِ ادب، ۱۹۶۵ء)، ص۰۵

۷۔ عبدالباری آسی (مرتب)، کلیاتِ میر، (لکھنؤ: مطبع نول کشور، ۱۹۴۱ء)، ص۲۱۰

۸۔ سیّد محمد فضل اللہ صاحب (مرتب)، دیوانِ قربی، (حیدرآباد دکن: اعجاز پرنٹنگ پریس، ۱۹۶۴ء)، ص۳۵

۹۔ راسخؔ عظیم آبادی، مثنوی حسن و عشق مشمولہ مثنویاتِ راسخ، مرتبہ ممتاز احمد، (پٹنہ: لیتھو پریس، ۱۹۵۷ء)، ص۳

۱۰۔ سعادت یار خاں رنگین، فرس نامۂ رنگین، (لکھنؤ: مطبع نول کشور، ۱۸۷۶ء)، ص۱

۱۱۔ مرزا رفیع سودا، کلیاتِ سودا، جلد اوّل، (لکھنؤ: مطبع نول کشور، ۱۹۳۲ء)، ص۰۲

۱۲۔ عبدالباری آسی (مرتب)، کلیاتِ میر، ص۷۲۱

۱۳۔ ڈاکٹر مہر جہاں، میر اسد علی خاں تمنا: حیات اور ادبی کارنامے، (حیدرآباد دکن: ناشر مصنفہ، ۱۹۸۴ء)، ص۱۹۷

۱۴۔ عبدالقادر سروری (مرتب)، کلیاتِ سراج، (نئی دہلی: قومی کونسل، برائے فروغ اُردو زبان، ۱۹۹۸ء)، ص۱۲۵

۱۵۔ اقتدا حسن (مرتب)، کلیاتِ قائم، جلد اوّل، (لاہور: مجلسِ ترقیِ ادب، ۱۹۶۵ء)، ص۰۲

۱۶۔ شکیب ایاز (مرتب)، دیوانِ راسخؔ عظیم آبادی، (پٹنہ: خدا بخش لائبریری، ۲۰۰۶ء)، ص۵۶

۱۷۔ یونس جاوید (مرتب)، کلیاتِ ناسخؔ، جلد اوّل، (لاہور: مجلسِ ترقیِ ادب، ۱۹۸۷ء)، ص۳

۱۸۔ ڈاکٹر اسما سعیدی، دیوانِ حسرت عظیم آبادی، (نئی دہلی: ترقی اُردو بورڈ، ۱۹۶۰ء)، ص۴۵۵

۱۹۔ ڈاکٹر مہر جہاں، میر اسد علی خاں تمنا: حیات اور ادبی کارنامے، ص۱۹۷

۲۰۔ یونس جاوید (مرتب)، کلیاتِ ناسخ، ص۳

۲۱۔ شفقت رضوی (مرتب)، دیوانِ مہ لقا بائی چندا، (لاہور: مجلسِ ترقیِ ادب، ۱۹۹۰ء)، ص۹۳

۲۲۔ حبیب اللہ غضنفر (مرتب)، مثنویِ ناسخ، (الٰہ آباد: کتابستان، ۱۹۳۱ء)، ص۲۶

۲۳۔ اقتدا حسن (مرتب)، کلیاتِ قائم، جلد دوم، مرتبہ، (لاہور: مجلسِ ترقیِ ادب، ۱۹۶۵ء)، ص۷۸

۲۴۔ قاضی عبدالودود (مرتب)، دیوانِ جوشش، (دہلی: انجمن ترقی اردو ہند، ۱۹۴۱ء)، ص۲۴۲

۲۵۔ عبدالقادر سروری (مرتب)، کلیاتِ سراج، ص۲۷۶

۲۶۔ شکیب ایاز (مرتب)، دیوانِ راسخؔ عظیم آبادی، ص۵۶

۲۷۔ ایضاً

۲۸۔ جلیل قدوائی (مرتب)، دیوانِ بیدار، (الٰہ آباد: ہندوستانی اکیڈمی، ۱۹۳۷ء)، ص۱۱۵

۲۹۔ مرزا رفیع سودا، کلیاتِ سودا، جلد اوّل، ص۲۲۴

۳۰۔ اقتدا حسن (مرتب)، کلیاتِ جرأتؔ، جلد اوّل، (لاہور: مجلسِ ترقیِ ادب، ۱۹۶۸ء)، ص۲

۳۱۔ مسعود حسین خاں، اردو صوتیات کا خاکہ، مشمولہ اردوئے معلّٰی، لسانیات نمبر، شمارہ ۴،۵، جلد سوم، مرتبہ: خواجہ احمد فاروقی، شعبۂ اُردو، دہلی یونی ورسٹی ، ص۱۱۰،۱۱۱

۳۲۔ اقتدا حسن (مرتب)، کلیاتِ قائم، جلد دوم، ص۷۸

۳۳۔ ڈاکٹر نور الحسن نقوی (مرتب)، کلیاتِ مصحفی، جلد نہم، (لاہور: مجلسِ ترقیِ ادب، ۱۹۹۹ء)، ص۳۶

۳۴۔ ڈاکٹر اسما سعیدی، دیوانِ حسرت عظیم آبادی، ص۴۵۵

۳۵۔ راسخؔ عظیم آبادی، مثنوی حسن و عشق مشمولہ مثنویاتِ راسخ، مرتبہ ممتاز احمد، ص۳

۳۶۔ اقتدا حسن (مرتب)، کلیاتِ قائم، جلد دوم، ص۷۸

۳۷۔ عبدالباری آسی (مرتب)، کلیاتِ میر، ص۲۱۰

۳۸۔ سیّد محمد فضل اللہ صاحب (مرتب)، دیوانِ قربی، ص۳۵

۳۹۔ جلیل قدوائی (مرتب)، دیوانِ بیدار، ص۱۱۵

۴۰۔ راسخؔ عظیم آبادی، مثنوی نیرنگِ محبت مشمولہ مثنویاتِ راسخ، مرتبہ ممتاز احمد، ص۷

۴۱۔ اقتدا حسن (مرتب)، کلیاتِ قائم، جلد دوم، ص۷۸

۴۲۔ حبیب اللہ غضنفر (مرتب)، مثنویِ ناسخ، ص۲۶

۴۳۔ راسخؔ عظیم آبادی، مثنوی نور انظار مشمولہ مثنویاتِ راسخ، مرتبہ ممتاز احمد، مثنوی، ص۳

۴۴۔ سعادت یار خاں رنگین، مثنوی رنگین، (دہلی: انجمن ترقی اردو ہند، ۱۸۴۵ء)، ص۳، دیکھیے: https://www.rekhta.org/ebooks/ masnavi-e-rangeen-ebooks?lang=ur

۴۵۔ عبدالحق (مرتب)، دیوانِ اثر، (علی گڑھ: مسلم یونی ورسٹی پریس، ۱۹۳۰ء)، ص۱

۴۶۔ میر حسن، مثنوی سحر البیان، اتر پردیش، (لکھنؤ: اتر پردیش اردو اکادمی، ۱۹۵۵ء)، ص۶۷

۴۷۔ ڈاکٹر محمد حسن (مرتب)، دیوانِ آبرو، (نئی دہلی: ترقی اُردو بیورو، ۲۰۰۰ء)، ص۳۳۴

۴۸۔ شیخ ظہور الدین حاتم، دیوان زادہ، مرتبہ: عبدالحق، (نئی دہلی: دلّی کتاب گھر، ۲۰۱۱ء)، ص۱۰۷

۴۹۔ عبدالقادر سروری (مرتب)، کلیاتِ سراج، ص۲۷۶

۵۰۔ مرزا رفیع سودا، کلیاتِ سودا، جلد اوّل، ص۲۲۲

۵۱۔ اقتدا حسن (مرتب)، کلیاتِ قائم، جلد دوم، ص۳

۵۲۔ عبدالقادر سروری (مرتب)، کلیاتِ سراج، ص۲۷۶

۵۳۔ شکیب ایاز (مرتب)، دیوانِ راسخؔ عظیم آبادی، ص۵۶

۵۴۔ عبدالقادر سروری (مرتب)، کلیاتِ سراج، ص۲۷۶

۵۵۔ جلیل قدوائی (مرتب)، دیوانِ بیدار، ص۱۱۵

۵۶۔ عبدالباری آسی (مرتب)، کلیاتِ میر، ص۲۱۰

۵۷۔ نور الحسن ہاشمی (مرتب)، کلیاتِ ولیؔ، (لکھنؤ: اترپردیش اردو اکادمی، ۱۹۸۹ء)، ص۳۴۸

۵۸۔ سعادت یار خاں رنگین، مثنوی رنگین، ص۳

۵۹۔ ڈاکٹر جمیل جالبی، تاریخِ ادبِ اردو، جلد دوم، (لاہور: مجلسِ ترقیِ ادب، ۱۹۹۴ء)، ص۶۱۷

۶۰۔ جعفر زٹلی، زٹل نامہ (کلیاتِ جعفر)، مرتبہ: رشید حسن خان، (نئی دہلی: ا نجمن ترقی اُردو ہند، ۲۰۰۲ء)، ص۱۲۱

۶۱۔ اقتدا حسن (مرتب)، کلیاتِ قائم، جلد دوم، ص۷۸

۶۲۔ ڈاکٹر اسما سعیدی، دیوانِ حسرت عظیم آبادی، ص۴۵۵

۶۳۔ عبدالباری آسی (مرتب)، کلیاتِ میر، ص۷۲۱

۶۴۔ خلیل الرحمٰن داؤدی (مرتب)، کلیاتِ انشا، (لاہور: مجلسِ ترقیِ ادب، ۱۹۶۹ء)، ص۲

۶۵۔ ڈاکٹر اسما سعیدی، دیوانِ حسرت عظیم آبادی، ص۴۵۵

۶۶۔ مولانا باقر آگاہ، ہشت بہشت، (بمبئی: مطبع گلزار حسنی، ۱۹۰۱ء)، ص۹۳

۶۷۔ نور الحسن ہاشمی (مرتب)، کلیاتِ ولیؔ، ص۴۵۵

۶۸۔ ڈاکٹر جمیل جالبی، تاریخِ ادبِ اردو، جلد دوم، ص۳۵۲

۶۹۔ سیّد محمد فضل اللہ صاحب (مرتب)، دیوانِ قربی، ص۳۵

۷۰۔ عبدالباری آسی (مرتب)، کلیاتِ میر، ، ص۹۳۷

۷۱۔ مولوی عبدالحق، قواعد اُردو، ص۱۳۲

۷۲۔ سیّد محمد فضل اللہ صاحب (مرتب)، دیوانِ قربی، ص۹۱

۷۳۔ عبدالقادر سروری (مرتب)، کلیاتِ سراج، ص۲۷۶

۷۴۔ جلیل قدوائی (مرتب)، دیوانِ بیدار، ص۱۱۵

۷۵۔ ڈاکٹر محمد حسن (مرتب)، دیوانِ آبرو، ص۳۳۴

۷۶۔ ڈاکٹر اسما سعیدی، دیوانِ حسرت عظیم آبادی، ص۴۵۵

۷۷۔ ڈاکٹر محمد حسن (مرتب)، دیوانِ آبرو، ص۳۳۴

۷۸۔ ایضاً

۷۹۔ سیّد محمد فضل اللہ صاحب (مرتب)، دیوانِ قربی، ص۳۵

۸۰۔ ایضاً،ص۳۶

۸۱۔ عبدالقادر سروری (مرتب)، کلیاتِ سراج، ص۱۲۵

۸۲۔ سیّد محمد فضل اللہ صاحب (مرتب)، دیوانِ قربی، ص۹۲

۸۳۔ قاضی عبدالودود (مرتب)، دیوانِ جوشش،ص۲۴۲

۸۴۔ راسخؔ عظیم آبادی، مثنوی نیرنگِ محبت مشمولہ مثنویاتِ راسخ، مرتبہ ممتاز احمد، ص۷

۸۵۔ شکیب ایاز (مرتب)، دیوانِ راسخؔ عظیم آبادی، ص۵۶

۸۶۔ عبدالباری آسی (مرتب)، کلیاتِ میر، ص۷۲۰

۸۷۔ سعادت یار خاں رنگین، مثنوی رنگین، ص۳

۸۸۔ عبدالقادر سروری (مرتب)، کلیاتِ سراج، ص۲۷۶

۸۹۔ مرزا رفیع سودا، کلیاتِ سودا، جلد اوّل، ص۲۲۶

۹۰۔ اقتدا حسن (مرتب)، کلیاتِ قائم، جلد دوم، ص۷۸

۹۱۔ ڈاکٹر اسما سعیدی، دیوانِ حسرت عظیم آبادی، ص۴۵۵

۹۲۔ ایضاً

۹۳۔ مرزا رفیع سودا، کلیاتِ سودا، جلد اوّل، ص۲۲۶

۹۴۔ ڈاکٹر نور الحسن نقوی (مرتب)، کلیاتِ مصحفی، جلد نہم، ص۳۶

۹۵۔ عبدالقادر سروری (مرتب)، کلیاتِ سراج، ص۲۷۶

۹۶۔ نور الحسن ہاشمی (مرتب)، کلیاتِ ولیؔ، ص۳۳۴

۹۷۔ شیخ ظہور الدین حاتم، دیوان زادہ، مرتبہ: عبدالحق، ص۱۰۷

۹۸۔ مرزا رفیع سودا، کلیاتِ سودا، جلد اوّل، ص۲۲۴

مآخِذ

۱۔ آسی، عبدالباری (مرتب)، کلیاتِ میر، لکھنؤ: مطبع نول کشور، ۱۹۴۱ء

۲۔ آگاہ، باقر، مولانا، ہشت بہشت، بمبئی: مطبع گلزار حسنی، ۱۹۰۱ء

۳۔ ایاز، شکیب (مرتب)، دیوانِ راسخؔ عظیم آبادی، پٹنہ: خدا بخش لائبریری، ۲۰۰۶ء

۴۔ ثانی، آفتاب شاہ عالم، عجائب القصص، مرتبہ راحت افزا بخاری، لاہور: مجلسِ ترقیِ ادب، ۱۹۶۵ء

۵۔ جالبی، جمیل، ڈاکٹر، تاریخِ ادبِ اردو، جلد دوم، لاہور: مجلسِ ترقیِ ادب، ۱۹۹۴ء

۶۔ جاوید، یونس (مرتب)، کلیاتِ ناسخؔ، جلد اوّل، لاہور: مجلسِ ترقیِ ادب، ۱۹۸۷ء

۷۔ جہاں، مہر، ڈاکٹر، میر اسد علی خاں تمنا: حیات اور ادبی کارنامے، حیدرآباد دکن: ناشر مصنفہ، ۱۹۸۴ء

۸۔ حاتم، شیخ ظہور الدین، دیوان زادہ، مرتبہ: عبدالحق، نئی دہلی: دلّی کتاب گھر، ۲۰۱۱ء

۹۔ حسن، اقتدا (مرتب)، کلیاتِ قائم، جلد اوّل، لاہور: مجلسِ ترقیِ ادب، ۱۹۶۵ء

۱۰۔ ____، ____، جلد دوم، مرتبہ، ____: ____، ____

۱۱۔ ____، کلیاتِ جرأتؔ، جلد اوّل، ____: ____، ۱۹۶۸ء

۱۲۔ حسن، محمد، ڈاکٹر(مرتب)، دیوانِ آبرو، نئی دہلی: ترقی اُردو بیورو، ۲۰۰۰ء

۱۳۔ حسن، میر، مثنوی سحر البیان، اتر پردیش، لکھنؤ: اتر پردیش اردو اکادمی، ۱۹۵۵ء)، اشاعت سوم

۱۴۔ داؤدی، خلیل الرحمٰن (مرتب)، کلیاتِ انشا، لاہور: مجلسِ ترقیِ ادب، ۱۹۶۹ء

۱۵۔ رضوی، شفقت(مرتب)، دیوانِ مہ لقا بائی چندا، لاہور: مجلسِ ترقیِ ادب، ۱۹۹۰ء

۱۶۔ رنگین، سعادت یار خاں، فرس نامۂ رنگین، لکھنؤ: مطبع نول کشور، ۱۸۷۶ء

۱۸۔ زٹلی، جعفر، زٹل نامہ (کلیاتِ جعفر)، مرتبہ: رشید حسن خان، نئی دہلی: ا نجمن ترقی اُردو ہند، ۲۰۰۲ء

۱۹۔ سروری، عبدالقادر (مرتب)، کلیاتِ سراج، نئی دہلی: قومی کونسل، برائے فروغ اُردو زبان، ۱۹۹۸ء

۲۰۔ سعیدی، اسما، ڈاکٹر، دیوانِ حسرت عظیم آبادی، نئی دہلی: ترقی اُردو بورڈ، ۱۹۶۰ء

۲۱۔ سودا، مرزا رفیع، کلیاتِ سودا، جلد اوّل، لکھنؤ: مطبع نول کشور، ۱۹۳۲ء

۲۲۔ صاحب، سیّد محمد فضل اللہ (مرتب)، دیوانِ قربی، حیدرآباد دکن: اعجاز پرنٹنگ پریس، ۱۹۶۴ء

۲۳۔ صدیقی، محمد اکبر الدین (مرتب)، دیوانِ عشقؔ اورنگ آبادی، حیدرآباد: ادارہ ادبیات اُردو، ۱۹۶۰ء

۲۴۔ عبدالحق، مولوی، قواعد اُردو، لاہور: مشتاق بُک کارنر، ۲۰۱۳ء

۲۵۔ عبدالحق (مرتب)، دیوانِ اثر، علی گڑھ: مسلم یونی ورسٹی پریس، ۱۹۳۰ء

۲۶۔ عبدالودود، قاضی (مرتب)، دیوانِ جوشش، دہلی: انجمن ترقی اردو ہند، ۱۹۴۱ء

۲۷۔ عبداللہ، سیّد، ڈاکٹر سیّد، مباحث، لاہور: سنگِ میل پبلی کیشنز، ۲۰۲۱ء

۲۸۔ ڈاکٹر سیّد عبداﷲ، ولی سے اقبال تک، لاہور: سنگِ میل، ۲۰۱۴ء

۲۹۔ عظیم آبادی، راسخؔ، مثنوی حسن و عشق مشمولہ مثنویاتِ راسخ، مرتبہ ممتاز احمد، پٹنہ: لیتھو پریس، ۱۹۵۷ء

۳۰۔ غضنفر، حبیب اللہ (مرتب)، مثنویِ ناسخ، الٰہ آباد: کتابستان، ۱۹۳۱ء

۳۱۔ قدوائی، جلیل(مرتب)، دیوانِ بیدار، الٰہ آباد: ہندوستانی اکیڈمی، ۱۹۳۷ء

۳۲۔ نسیم، الف د، ڈاکٹر، بارھویں صدی ہجری میں دلی کا شاعرانہ ماحول، لاہور: اُردو اکیڈمی، ۱۹۹۹ء

۳۳۔ نقوی، نور الحسن، ڈاکٹر (مرتب)، کلیاتِ مصحفی، جلد نہم، لاہور: مجلسِ ترقیِ ادب، ۱۹۹۹ء

۳۴۔ ہاشمی، نور الحسن (مرتب)، کلیاتِ ولیؔ، لکھنؤ: اترپردیش اردو اکادمی، ۱۹۸۹ء

رسائل و جرائد

۳۱۔ اردوئے معلّٰی، لسانیات نمبر، شمارہ ۴،۵، جلد سوم، شعبۂ اُردو، دہلی یونی ورسٹی ، دہلی

ویب سائٹ

https://www.rekhta.org/ebooks/masnavi-e-rangeen-ebooks?lang=ur

Bibliography:

1. Aasi, Abdul Bari (Ed.), Kulliyat-e-Mir, Lucknow: Matba Nawal Kishore, 1941.

2. Abdullah, Syed, Dr., Mubahis, Lahore: Sang-e-Meel Publications, 2021.

3. ____, Wali se Iqbal Tak, Lahore: Sang-e-Meel, 2014.

4. Abdul Haq (Ed.), Diwan-e-Asar, Aligarh: Muslim University Press, 1930.

5. Abdul Haq, Moulvi, Qawaid-e-Urdu, Lahore: Mushtaq Book Corner, 2013.

6. Abdul Wadood, Qazi (Ed.), Diwan-e-Joshish, Delhi: Anjuman Tarraqi-e-Urdu Hind, 1941.

7. Agah, Baqir, Maulana, Hasht Bahisht, Mumbai: Matba Gulzar-e-Hasni, 1901.

8. Ayaz, Shakeeb (Ed.), Diwan-e-Rasikh Azimabadi, Patna: Khuda Bakhsh Library, 2006.

9. Azimabadi, Rasikh, Masnavi Husn-o-Ishq in Masnaviyat-e-Rasikh, edited by Mumtaz Ahmad. Patna: Litho Press, 1957.

10. Daudi, Khalil-ur-Rahman (Ed.), Kulliyat-e-Insha, Lahore: Majlis-e-Tarraqi-e-Adab, 1969.

11. Ghazanfar, Habibullah (Ed.), Masnavi-e-Nasikh, Allahabad: Kitabistan, 1931.

12. Hashmi, Nurul Hasan (Ed.). Kulliyat-e-Wali, Lucknow: Uttar Pradesh Urdu Academy, 1989.

13. Hasan, Iqtida (Ed.), Kulliyat-e-Qaim, Vol. 1. Lahore: Majlis-e-Tarraqi-e-Adab, 1965.

14. ____, ____, Vol. 2. ____: ____, ____

15. ____, Kulliyat-e-Jur'at, Vol. 1. ____: ____,, 1968.

16. Hasan, Mir, Masnavi Sehr-ul-Bayan, Lucknow: Uttar Pradesh Urdu Academy, 1955.

17. Hasan, Muhammad, Dr. (Ed.), Diwan-e-Abru, New Delhi: Tarraqi Urdu Bureau, 2000.

18. Hashmi, Sheikh Zahoor-ud-Din Hatim, Diwanzada, Edited by Abdul Haq. New Delhi: Dilli Kitab Ghar, 2011.

19. Jalibi, Jamil, Dr, Tarikh-e-Adab-e-Urdu, Vol. 2. Lahore: Majlis-e-Tarraqi-e-Adab, 1994.

20. Javed, Younis (Ed.), Kulliyat-e-Nasikh, Vol. 1. Lahore: Majlis-e-Tarraqi-e-Adab, 1987.

21. Jahan, Mehr, Dr, Mir Asad Ali Khan Tamanna: Hayat aur Adabi Karnamey, Hyderabad Deccan: Nashir Musannifa, 1984.

22. Kidwai, Jalil (Ed.), Diwan-e-Bedar, Allahabad: Hindustani Academy, 1937.

23. Naqvi, Nurul Hasan, Dr. (Ed.), Kulliyat-e-Mushafi, Vol. 9. Lahore: Majlis-e-Tarraqi-e-Adab, 1999.

24. Naseem, Alif. D., Dr, Barhvin Sadi Hijri mein Dilli ka Shairana Mahol, Lahore: Urdu Academy, 1999.

25. Rangin, Saadat Yar Khan, Faras Nama-e-Rangin, Lucknow: Matba Nawal Kishore, 1876.

26. Rizvi, Shafqat (Ed.), Diwan-e-Mah Laqa Bai Chanda, Lahore: Majlis-e-Tarraqi-e-Adab, 1990.

27. Saidi, Asma, Dr, Diwan-e-Hasrat Azimabadi, New Delhi: Tarraqi Urdu Board, 1960.

28. Sahib, Syed Muhammad Fazlullah (Ed.), Diwan-e-Qurbi, Hyderabad Deccan: Aijaz Printing Press, 1964.

29. Sarwari, Abdul Qadir (Ed.), Kulliyat-e-Siraj, New Delhi: Qaumi Council Baraye Farogh-e-Urdu Zaban, 1998.

30. Sauda, Mirza Rafi, Kulliyat-e-Sauda, Vol. 1, Lucknow: Matba Nawal Kishore, 1932.

31. Siddiqui, Muhammad Akbaruddin (Ed.), Diwan-e-Ishq Aurangabadi, Hyderabad: Idara Adabiyat-e-Urdu, 1960.

32. Sani, Aftab Shah Alam, Ajaib-ul-Qasas, Edited by Rahat Afza Bukhari, Lahore: Majlis-e-Tarraqi-e-Adab, 1965.

33. Zatalli, Jafar, Zatal Nama (Kulliyat-e-Jafar). Edited by Rashid Hasan Khan, New Delhi: Anjuman Tarraqi-e-Urdu Hind, 2002.

34.

Magazine:

1. Urdu-e-Mu'alla,  Lisaniyat Number, Issue: 4-5, Vol: 3,Delhi University, Delhi